Instytucje kulturalne w Toruniu: przewodnik po teatrach, galeriach, kinach i
salach koncertowych
Toruń za dnia zachwyca średniowiecznym gotykiem, ale wieczorem zamienia się w jeden z
najprężniejszych ośrodków artystycznych w Polsce. Na styku Starówki i
zielonych plant powstał unikalny w skali Europy Kwartał Kultury, w którym XIX-wieczna
secesja wiedeńskich architektów sąsiaduje z futurystyczną salą koncertową projektu Fernando Menisa i
nowoczesnym gmachem sztuki współczesnej. Sprawdź, dokąd wybrać się na spektakl, koncert, wystawę lub
dobry film.
Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki w Toruniu — wielokrotnie nagradzana na świecie ikona
współczesnej architektury u wrót Starówki (fot. własna)
Tym, co wyróżnia toruńskie instytucje kulturalne na mapie Polski,
jest niezwykła bliskość i dialog architektury. W Toruniu nie musisz spędzać godziny w korkach, aby
dotrzeć do sali koncerowej, teatru czy galerii sztuki współczesnej — niemal wszystkie najważniejsze
sceny
znajdują się na terenie Zespołu Staromiejskiego lub w otaczającym go pasie zieleni. Co więcej, wiele z
nich mieści się w budynkach, które same w sobie stanowią wybitne dzieła architektury: od barokowych
pałaców i XIX-wiecznych młynów parowych po konstrukcje nagradzane na Światowym Festiwalu Architektury.
Magia sceny
Teatry w Toruniu: od wiedeńskiej secesji i drewnianej szafy po barokowy pałac
Tradycje teatralne w Toruniu sięgają XVII-wiecznych spektakli kolegiów jezuickiego i
ewangelickiego, a stały polski teatr zawodowy działa tu nieprzerwanie od listopada 1920 roku. Dziś na
widzów czekają trzy flagowe sceny o zupełnie odmiennym charakterze:
pl. Teatralny 1 • Od 1904 r.
Teatr im. Wilama Horzycy
Główna scena dramatyczna miasta i prawdziwa perła architektury. Okazały, secesyjno-eklektyczny
gmach z 1904 roku zaprojektowała słynna wiedeńska spółka Fellner & Helmer
(twórcy teatrów w Wiedniu, Zurychu czy Odessie). Swojego patrona zawdzięcza wybitnemu
reformatorowi polskiego teatru Wilamowi Horzycy, który kierował toruńską sceną w latach
1945–1948. Teatr dysponuje historyczną Dużą Sceną oraz kameralną Sceną na Zapleczu i jest
organizatorem słynnego Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego
„Kontakt”. Oficjalna strona i repertuar:
teatr.torun.pl →
ul. Piernikarska 9 • Zał. 1945
r.
Teatr „Baj Pomorski”
Jeden z najstarszych teatrów lalkowych w Polsce, którego budynek tuż obok murów obronnych i
Zamku Krzyżackiego budzi zachwyt każdego przechodnia. Po
przebudowie z lat 2005–2006 (proj. Pavel Hubička) wejście do teatru ma kształt
gigantycznej, uchylonej drewnianej szafy z witrażami i rzeźbionymi postaciami.
„Baj Pomorski” wystawia mądre widowiska familijne, spektakle teatru formy dla dorosłych oraz
letnie sztuki na plenerowej Scenie Szekspirowskiej w ogrodzie. Oficjalna strona i
repertuar:
bajpomorski.art.pl →
ul. Żeglarska 8 • Pałac
Dąmbskich
Kujawsko-Pomorski Teatr Muzyczny
Młoda, niezwykle dynamiczna scena muzyczna mieszcząca się w samym sercu Starówki — we wnętrzach
zabytkowego, barokowego Pałacu Dąmbskich z końca XVII wieku (zaledwie
kilkadziesiąt
metrów od Katedry św. Janów). W repertuarze teatru królują autorskie
musicale, pełne humoru komedie muzyczne, rewie, spektakle biograficzne oraz nastrojowe koncerty
i recitale. Oficjalna strona i
repertuar: teatrmuzyczny.torun.pl →
ul. Kościuszki 75–77 • Młyn
Kultur
WOAK — Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury
Po gruntownej rewitalizacji dawnego XIX-wiecznego młyna parowego (tzw. Młyna Richtera),
instytucja
działa w nowoczesnej przestrzeni Młyna Kultur. To tętniące życiem centrum
teatru
niezależnego (siedziba m.in. Teatru Wiczy), warsztatów artystycznych, edukacji kulturalnej,
koncertów folkowych i eksperymentalnych projektów performatywnych. Oficjalna strona: woak.pl →
Zabytkowa widownia i Duża Scena Teatru im. Wilama Horzycy — secesyjno-neobarokowy
wystrój z bogatymi sztukateriami, lożami i balkonami projektu spółki Fellner & Helmer (fot.
własna)
Klimatyczna, kameralna sala widowiskowa Kujawsko-Pomorskiego Teatru Muzycznego,
urządzona w zabytkowych wnętrzach barokowego Pałacu Dąmbskich przy ul. Żeglarskiej (fot. własna)
Dźwięk i architektura
CKK Jordanki, Toruńska Orkiestra Symfoniczna, Dwór Artusa i legendarna
„Od Nowa”
Muzyczna mapa Torunia łączy szlachetną tradycję dawnych bractw kupieckich z akustyką XXI
wieku oraz buntem polskiego rocka i jazzu. Oto cztery filary, na których opiera się życie koncertowe
miasta:
al. Solidarności 1–3 • Ikona
architektury
CKK Jordanki (Centrum Kulturalno-Kongresowe)
Otwarty w 2015 roku gmach zaprojektowany przez hiszpańskiego architekta Fernando
Menisa to jeden z najbardziej oryginalnych obiektów kulturalnych w Europie. Jego
wnętrza przypominają jaskinie wydrążone w skale, a ściany wykonano w technice picado —
łącząc beton z potłuczoną czerwoną cegłą, co nadaje sali nie tylko zjawiskowy wygląd, ale i
fenomenalną akustykę (regulowaną dodatkowo ruchomymi stropami!). Na dwóch salach (882 i 287
miejsc) odbywają się koncerty symfoniczne, opery, spektakle gościnne oraz gale festiwalu
EnergaCAMERIMAGE. Oficjalna strona:
jordanki.torun.pl →
al. Solidarności 1–3 • Od 1979
r.
Toruńska Orkiestra Symfoniczna (TOS)
Duma muzyczna miasta rezydująca na stałe w CKK Jordanki. Zespół daje kilkadziesiąt koncertów w
sezonie — od wielkich symfonii klasycznych i gali noworocznych, przez koncerty muzyki filmowej i
growej, aż po cieszące się ogromną popularnością warsztaty dla najmłodszych („Czas dla Nas”).
Latem TOS wychodzi z sal koncertowych do gotyckich kościołów i Ratusza w
ramach festiwalu „Nova Muzyka i Architektura”. Oficjalna strona i bilety:
tos.art.pl →
Rynek Staromiejski 6 • Salon
miasta
Centrum Kultury „Dwór Artusa”
Reprezentacyjny gmach z 1891 roku stojący przy samym Rynku
Staromiejskim, w miejscu średniowiecznego domu Bractwa św. Jerzego. W zachwycającej,
bogato zdobionej Sali Wielkiej oraz Sali Malinowej niemal
codziennie odbywają się koncerty gwiazd polskiej i światowej sceny, recitale jazzowe, spotkania
z
pisarzami i podróżnikami oraz wystawy. Na parterze działa kawiarnia artystyczna Struna
Światła. Więcej o historii budynku przeczytasz w artykule: Dwór
Artusa w Toruniu. Oficjalna strona:
artus.torun.pl →
ul. Gagarina 37a • Kolebka
Republiki
Akademickie Centrum Kultury i Sztuki „Od Nowa”
Jeden z najstarszych i najbardziej zasłużonych klubów studenckich w Polsce (założony w 1958 r.,
obecnie w sercu kampusu UMK na Bielanach). To miejsce święte dla historii polskiej muzyki —
właśnie w „Od Nowie” na początku lat 80. ćwiczył i dawał pierwsze koncerty legendarny zespół
Republika z Grzegorzem Ciechowskim! Dziś rozbudowane centrum z salą
koncertową, kinową i galerią gości koncerty rockowe, alternatywne oraz wielkie festiwale: Toruń Blues Meeting, Jazz Od Nowa i Afryka Reggae
Festival. Oficjalna strona:
odnowa.umk.pl →
Reprezentacyjna Sala Wielka w Centrum Kultury „Dwór Artusa” — historyczne wnętrze z
bogatymi zdobieniami, w którym odbywają się recitale, koncerty kameralne i festiwale (fot.
własna)
Widownia Sali Koncertowej CKK Jordanki — nowoczesna przestrzeń projektu Fernando Menisa
ze ścianami w technice picado i regulowaną geometrią akustyczną (fot. własna)
Toruńska Agenda Kulturalna (TAK) — kultura pod gołym niebem
Za organizację największych plenerowych widowisk w mieście odpowiada miejska instytucja
Toruńska Agenda Kulturalna (tak.torun.pl). To ona stoi za realizacją słynnego festiwalu światła
Bella Skyway Festival, wydarzeń Święta Miasta (Dni Torunia), letnich koncertów
w
Fosie Zamkowej oraz opiekuje się terenem ruin Zamku Krzyżackiego.
Sztuki wizualne
CSW „Znaki Czasu” i galerie sztuki: gdzie oglądać wystawy w Toruniu?
Jeśli po zwiedzaniu zabytkowych kolekcji w toruńskich muzeach masz
ochotę na spotkanie z najnowszą sztuką światową, fotografią, designem i malarstwem współczesnym,
skieruj kroki do tych czterech miejsc:
Wały gen. Sikorskiego 13 • Otwarte w
2008 r.
Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu” (CSW)
Pierwsza wybudowana od podstaw po 1945 roku tak duża instytucja sztuki współczesnej w Polsce!
Nowoczesny gmach z elewacją z czerwonego klinkieru (proj. Edward Lach) mieści ponad 4000 m²
przestrzeni wystawienniczej. W toruńskim CSW prezentowano retrospektywy i prace takich gigantów
światowej sztuki jak Marina Abramović, David Lynch, Helmut Newton, Peter Greenaway czy
Damien Hirst. W budynku działają także: specjalistyczna Czytelnia Sztuki,
księgarnia
artystyczna, kawiarnia oraz studyjne Kino Centrum. Oficjalna strona i aktualne
wystawy: csw.torun.pl →
ul. Rabiańska 20 • Od 1950 r.
Galeria Sztuki „Wozownia”
Najstarsza galeria sztuki współczesnej w Toruniu, ukryta w urokliwym zaułku Starego Miasta (tuż
obok Kościoła Mariackiego). Swoją nazwę zawdzięcza historycznemu
budynkowi, w którym się mieści — to zaadaptowana XIX-wieczna pruska wozownia
artyleryjska należąca do Twierdzy Toruń! „Wozownia” słynie z odważnych wystaw
malarstwa, grafiki, fotografii i sztuki instalacji artystów z całej Polski. Oficjalna strona:
wozownia.pl →
Rynek Nowomiejski 28 • Dawny
Zbór
Fundacja Tumult i ECFC CAMERIMAGE
W centralnym gmachu Rynku Nowomiejskiego — Dawnym Zborze Ewangelickim św. Trójcy z 1824 roku — od 1989 roku
działa Fundacja Tumult, założona przez Marka Żydowicza. To tutaj narodził się
festiwal EnergaCAMERIMAGE, a równolegle na sąsiednich Jordanach rozwijana jest państwowo-miejska
instytucja: Europejskie Centrum Filmowe CAMERIMAGE (ECFC). Oficjalna strona: tumult.pl → |
ecfc.pl →
Rynek Nowomiejski 17 • Od 1964
r.
Galeria i Ośrodek Plastycznej Twórczości Dziecka
Prawdziwy ewenement w skali europejskiej! Instytucja mieszcząca się w kamienicy przy Rynku
Nowomiejskim gromadzi dziesiątki tysięcy prac plastycznych dzieci i młodzieży z ponad 100 krajów
świata, organizuje prestiżowe Międzynarodowe Biennale Grafiki Dzieci i Młodzieży oraz prowadzi
inspirujące wystawy i warsztaty. Oficjalna strona:
galeriadziecka.com →
Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu” przy Wałach gen. Sikorskiego — klinkierowa
bryła mieszcząca ponad 4000 m² przestrzeni wystawienniczej i studyjne Kino Centrum (fot. własna)
Galeria Sztuki „Wozownia” przy ul. Rabiańskiej — najstarsza galeria sztuki współczesnej
w mieście, działająca w zaadaptowanej XIX-wiecznej pruskiej wozowni artyleryjskiej (fot. własna)
Srebrny ekran
Kina w Toruniu: dokąd pójść na ambitny film studyjny, a dokąd na premierę w
4DX?
Jako miasto goszczące dwa międzynarodowe festiwale filmowe oraz
będące
planem dziesiątek produkcji kinowych, Toruń oferuje kinomanom
znakomity wybór sal projekcyjnych — od niszowych kin w zabytkowych murach po nowoczesne multipleksy:
Wały gen. Sikorskiego 13 •
Arthouse
Kino Centrum (w CSW „Znaki Czasu”)
Kultowe miejsce dla miłośników kina europejskiego, artystycznego i dokumentalnego (członek sieci
Europa Cinemas oraz Sieci Kin Studyjnych). Oprócz codziennych pokazów premierowych odbywają się
tu retrospektywy wielkich reżyserów, pokazy filmów niemych z muzyką na żywo, spotkania z
twórcami
oraz projekcje konkursowe festiwalu Tofifest. Repertuar Kina
Centrum: csw.torun.pl →
Rynek Nowomiejski 28 • Dolby Atmos
& 4K
Kino CAMERIMAGE
Wyjątkowe kino studyjne działające wewnątrz Dawnego Zboru
Ewangelickiego na Rynku Nowomiejskim. Sala łączy zabytkowe mury z technologią
referencyjną dla branży filmowej: laserowym projektorem 4K oraz przestrzennym systemem dźwięku
Dolby Atmos. W repertuarze znajdziesz perełki sztuki operatorskiej, klasykę
światowego kina oraz przedpremiery. Repertuar i bilety:
kinocamerimage.pl →
ul. Przedzamcze 6B • Butikowe
kino
Kino 1410 (przy Zamku Krzyżackim)
Najbardziej kameralne i nastrojowe kino w Toruniu, ukryte w odrestaurowanym, zabytkowym budynku
kompleksu Hotelu 1231 tuż obok ruin Zamku Krzyżackiego. Sala liczy
zaledwie 36 luksusowych, klubowych foteli, a bezpośrednio w sali kinowej działa
bar, z którego można korzystać w trakcie seansu. Repertuar i bilety:
kino1410.pl →
Czerwona Droga i CH Plaza •
Multipleksy
Cinema City (2 lokalizacje w Toruniu)
Szukasz głośnych hollywoodzkich premier i efektów specjalnych? Zaledwie 200 metrów od Starówki i
CKK Jordanki działa 12-salowe Cinema City Czerwona Droga (ul. Czerwona Droga
1–6), oferujące m.in. strefę VIP oraz salę 4DX z ruchomymi fotelami. Drugi,
8-salowy multipleks działa w centrum handlowym Toruń Plaza (ul. Broniewskiego
90). Repertuar:
cinema-city.pl →
Logistyka kulturalna
Toruński Kwartał Kultury: jak zaplanować wieczór ze sztuką?
Większość opisanych wyżej instytucji skupia się na północno-zachodnim obrzeżu Starego
Miasta — wzdłuż al. Solidarności, pl. Teatralnego i Wałów gen. Sikorskiego. Zobacz na
mapie, jak blisko siebie leżą najważniejsze sceny i galerie:
Praktyczne wskazówki dla widzów
Węzeł przesiadkowy: Przystanek „Aleja Solidarności” (tramwaje i autobusy
MZK) znajduje się naprzeciwko CKK Jordanki, CSW i Teatru Horzycy.
Gdzie zaparkować przed spektaklem? Wygodne parkingi podziemne działają
pod
CKK Jordanki, pod pl. św. Katarzyny oraz w Cinema City Czerwona Droga. Sprawdź: parkingi w Toruniu.
Zniżki z Kartą Miejską JO!: Posiadacze Toruńskiej Karty Miejskiej mogą
kupić tańsze bilety na wydarzenia miejskich instytucji kultury.
Gdzie sprawdzić aktualny repertuar na konkretny dzień?
Planując wieczór w Toruniu, oprócz podlinkowanych wyżej stron poszczególnych teatrów, kin i sal
koncertowych warto zajrzeć do miejskiego informatora kulturalno-turystycznego
„Ikar” (dostępnego bezpłatnie online oraz w wersji drukowanej w punktach
informacji turystycznej i kawiarniach). A jeśli po spektaklu lub koncercie szukasz miejsca na
kolację, sprawdź nasz przewodnik: Gdzie zjeść w Toruniu na
Starówce?
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o teatry, kina i instytucje kultury w Toruniu
Jakie teatry działają w Toruniu i czym się różnią?
W Toruniu działają trzy główne instytucje teatralne o różnym profilu: Teatr im. Wilama Horzycy przy pl. Teatralnym 1 (scena dramatyczna w zabytkowym, secesyjnym gmachu z 1904 roku), Teatr „Baj Pomorski” przy ul. Piernikarskiej 9 (słynny teatr lalkowy i formy z fasadą w kształcie gigantycznej drewnianej szafy) oraz Kujawsko-Pomorski Teatr Muzyczny przy ul. Żeglarskiej 8 (mieszczący się w barokowym Pałacu Dąmbskich, wystawiający musicale, komedie muzyczne i koncerty).
Gdzie w Toruniu odbywają się koncerty muzyki symfonicznej i rozrywkowej?
Główną areną koncertową miasta jest wielokrotnie nagradzane Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki (CKK Jordanki) przy al. Solidarności 1–3, będące siedzibą Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej (TOS). Koncerty kameralne, jazzowe i autorskie odbywają się w Centrum Kultury „Dwór Artusa” na Rynku Staromiejskim, natomiast muzyka rockowa, alternatywna, bluesowa i jazzowa od dekad rozbrzmiewa w kultowym Akademickim Centrum Kultury i Sztuki „Od Nowa” na Bielanach.
Które galerie sztuki współczesnej warto odwiedzić w Toruniu?
Najważniejszym ośrodkiem sztuki nowoczesnej jest Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu” (CSW) przy Wałach gen. Sikorskiego 13, dysponujące ponad 4000 m² powierzchni wystawienniczej. Na Starówce warto odwiedzić Galerię Sztuki „Wozownia” przy ul. Rabiańskiej 20 (w dawnej XIX-wiecznej wozowni artyleryjskiej), Galerię Artus w Dworze Artusa oraz unikatową w skali Europy Galerię i Ośrodek Plastycznej Twórczości Dziecka przy Rynku Nowomiejskim 17.
Gdzie w Toruniu znajdują się kina studyjne, a gdzie multipleksy?
Miłośnicy kina artystycznego i studyjnego mają do wyboru aż trzy wyjątkowe miejsca wokół Starówki: Kino Centrum (w gmachu CSW „Znaki Czasu”), nowoczesne Kino CAMERIMAGE (w budynku Fundacji Tumult na Rynku Nowomiejskim 28, z dźwiękiem Dolby Atmos i projekcją 4K) oraz kameralne Kino 1410 (przy ul. Przedzamcze 6B obok Zamku Krzyżackiego). Z kolei kina wielosalowe sieci Cinema City znajdują się przy ul. Czerwona Droga 1–6 (tuż obok Starówki) oraz w CH Toruń Plaza przy ul. Broniewskiego 90.
Czym jest Toruński Kwartał Kultury przy al. Solidarności?
To unikalne w skali kraju skupisko najważniejszych instytucji kulturalnych położonych w promieniu zaledwie 300 metrów na styku Starego Miasta i dawnych plant miejskich (wzdłuż al. Solidarności, pl. Teatralnego i Wałów gen. Sikorskiego). W jednym kwartale sąsiadują tu ze sobą: CKK Jordanki, Teatr im. Wilama Horzycy, CSW „Znaki Czasu” z Kinem Centrum, Muzeum Etnograficzne, Cinema City Czerwona Droga oraz oddalony o 3 minuty spacerem Dwór Artusa.
Jak kupić tańsze bilety do teatrów i na koncerty w Toruniu?
Zniżki na bilety do miejskich instytucji kultury (m.in. na koncerty Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej, wydarzenia w Dworze Artusa czy spektakle w Teatrze „Baj Pomorski”) zapewnia Toruńska Karta Miejska „JO!”. Tańsze wejściówki oferują również czwartki z kulturą w CSW „Znaki Czasu”, bilety studenckie i uczniowskie (legitymacje) oraz karnety festiwalowe.
Poznaj więcej obliczy Torunia
Połącz wizytę w teatrze, galerii lub na koncercie z odkrywaniem największych
festiwali, muzeów i zabytków miasta:
