W XIX i na początku XX wieku wiele dawnych kamienic przebudowano lub zastąpiono nowymi budynkami, między innymi w stylach eklektycznym, secesyjnym i modernistycznym. W części domów zachowały się jednak starsze mury, piwnice, polichromie i detale architektoniczne. Oto miejsca, przed którymi warto się zatrzymać:
ul. Szeroka 38 • XIV/XV w.
Najstarsza fasada gotycka i fryz piernikowy
To najstarsza kamienica przy Szerokiej, której gotycki charakter z XIV i XV wieku w znacznej mierze przetrwał do dziś. Na fasadzie zwraca uwagę sgraffitowy fryz z 1963 roku, przedstawiający toruńskie pierniki. Wewnątrz zachował się także renesansowy, polichromowany strop z końca XVI wieku, ozdobiony motywami roślinnymi i zwierzęcymi.
ul. Szeroka 27 • od 1623 r.
Dawna „Apteka Radziecka” z figurą Atlasa
Na rogu z ul. Łazienną od 1623 roku działała Apteka Radziecka, założona w budynku należącym do Rady Miasta Torunia — stąd jej nazwa. Aptekę zamknięto w 2019 roku. Obecna kamienica powstała na początku XX wieku. Na wysokości trzeciego piętra znajduje się figura Atlasa dźwigającego kulę ziemską, a na fasadzie również płaskorzeźbiony herb Torunia.
ul. Szeroka 35 • ok. 1913 r.
Dom handlowy Dietrichów i gotyckie podziemia
Secesyjno-modernistyczny dom handlowy przy Szerokiej 35 zbudowano około 1913 roku dla spółki Dietrich & Sohn, zajmującej się artykułami żelaznymi. Wzniesiono go na miejscu dwóch starszych kamienic patrycjuszowskich. Do dziś zachowały się gotyckie podziemia, w których mieści się Dom Legend Toruńskich — połączenie interaktywnego muzeum i teatru.
ul. Szeroka 18 • 1678–1875
Kamienica z figurą smoka i kaplicą kalwińską
W 1678 roku kamienicę kupiła toruńska parafia ewangelicko-reformowana (kalwińska), urządzając tu kaplicę i mieszkanie pastora. Parafia sprzedała budynek w 1875 roku, a trzy lata później nowy właściciel gruntownie go przebudował. Na elewacji zwraca uwagę metaloplastyczna figura smoka, będąca charakterystycznym detalem tej kamienicy.
ul. Szeroka 14 i 16 • XIV–XX w.
Pałac bankowy i gotycki „Pokłon Trzech Króli”
Pod nr 14 znajduje się budynek dawnego Północnoniemieckiego Banku Kredytowego, wzniesiony w 1909 roku w stylu neoklasycystycznego modernizmu i ozdobiony alegorycznymi figurami. Sąsiednia kamienica nr 16 kryje gotyckie malowidło ścienne z XIV wieku przedstawiające Pokłon Trzech Króli oraz cenny zespół sześciu polichromowanych stropów z połowy XVIII wieku, uznawany za największy tego rodzaju zespół w Toruniu.
ul. Szeroka 25 i 37 • Ciekawostki
Secesyjny Bachus i średniowieczne ławy mięsne
Na fasadzie kamienicy nr 25 zobaczysz głowę Bachusa oraz dekoracyjne przedstawienia ryby, zająca, kaczki i koguta. Pod nr 37 od średniowiecza do początku XIX wieku znajdowały się miejskie jatki, czyli ławy mięsne liczące 57 stoisk. Zespół stoisk zajmował przestrzeń w głębi bloku i sięgał w stronę placu przy kościele św. Janów.
