♪ Pomysł na wycieczkę z Torunia Ziemia Dobrzyńska • 48 km od Starówki

Szafarnia: Ośrodek Chopinowski, w którym rozbrzmiały pierwsze mazurki

Niecałe 50 kilometrów na północny wschód od centrum Torunia, wśród malowniczych pagórków i lasów Ziemi Dobrzyńskiej, kryje się mała wieś o wielkim znaczeniu dla światowej muzyki. To właśnie w Szafarni w latach 1824 i 1825 swoje młodzieńcze wakacje spędzał Fryderyk Chopin. Tutaj po raz pierwszy zasłuchał się w melodie wiejskich skrzypków, tu redagował pełen humoru „Kuryer Szafarski” i stąd ruszył w podróż do Torunia, by zachwycić się naszymi toruńskimi piernikami!

Data ostatniej modyfikacji: 27.10.2026

1824 i 1825 Dwa lata wakacji Chopina
48 km Z centrum Torunia (~45 min)
3,6 ha Zabytkowego parku ze stawem
7 filiżanek Kawy żołędziowej dziennie!
𝄞 Preludium • Szlak Chopinowski

Dlaczego podczas pobytu w Toruniu warto odwiedzić Szafarnię?

Kiedy po intensywnym zwiedzaniu gotyckich zabytków Torunia szukamy z rodziną miejsca na spokojne, zielone popołudnie poza miastem, Szafarnia zawsze znajduje się na szczycie naszej listy. Wystarczy minąć Lubicz, przejechać przez dolinę Drwęcy i minąć zamek w Golubiu-Dobrzyniu, aby po niespełna trzech kwadransach znaleźć się w zupełnie innym świecie — tam, gdzie wśród dwustuletnich lip i dębów z głośników ukrytych w parkowych alejkach cicho płyną nokturny i mazurki.

Ukwiecony fortepian w zabytkowym parku przy Ośrodku Chopinowskim w Szafarni koło Torunia
Słynny ukwiecony fortepian w przypałacowym parku w Szafarni — muzyczny symbol miejsca, w którym młody Chopin odkrył piękno polskiego folkloru (fot. własna)

Wybierz interesującą Cię część naszej muzycznej opowieści z przycisków poniżej lub sprawdź Program wycieczki po prawej stronie ekranu:

♪ Część I: Allegro ma non troppo • Historia

Jak 14-letni Fryderyk Chopin trafił do dworu Dziewanowskich w Szafarni?

Skąd w ogóle wziął się pomysł, aby wychowany w Warszawie, genialnie uzdolniony nastolatek przyjechał akurat na Ziemię Dobrzyńską? Wszystko zaczęło się ćwierć wieku wcześniej. Zanim ojciec kompozytora, Mikołaj Chopin, poślubił Justynę Krzyżanowską i osiadł w stolicy, pod koniec XVIII wieku pracował jako francuski guwerner w szlacheckiej rodzinie Dziewanowskich herbu Jastrzębiec (uczył dwóch młodych braci: Juliusza oraz Jana Nepomucena Dziewanowskiego — późniejszego bohatera szarży pod Somosierrą i ojca chrzestnego siostry Fryderyka, Ludwiki Chopin).

Serdeczna przyjaźń przetrwała pokolenia: syn właściciela Szafarni Juliusza Dziewanowskiego — Dominik („Domuś”) Dziewanowski — uczył się razem z Fryderykiem w Liceum Warszawskim i mieszkał na stancji prowadzonej przez państwa Chopinów. Ponieważ 14-letni „Frycek” był chłopcem niezwykle szczupłym, bladym i chorowitym, rodzice z radością przyjęli zaproszenie gospodarza majątku Juliusza Dziewanowskiego oraz zarządzającej domem jego siostry, panny Ludwiki Dziewanowskiej. Młody kompozytor spędził w Szafarni dwa pełne sezony wakacyjne: od sierpnia do września 1824 roku oraz ponownie latem 1825 roku.

♫ Część II: Scherzo • Humor i Toruńskie Pierniki

„Kuryer Szafarski” i zachwyt Toruniem: jak Chopin bawił się słowem?

Jeśli kojarzysz Chopina wyłącznie jako posągowego, melancholijnego romantyka z późnych portretów, w Szafarni poznasz jego zupełnie inne oblicze — nastolatka obdarzonego genialnym zmysłem komicznym i talentem literackim. Aby nie pisać do rodziców nudnych, grzecznych listów, 14-letni Fryderyk latem 1824 roku wymyślił własną rękopiśmienną gazetę: „Kuryer Szafarski”, wzorowaną na prawdziwym „Kurierze Warszawskim”!

Kuryer Szafarski

Sierpień–wrzesień 1824 r. • Redaktor: JPan Pichon (anagram nazwiska Chopin)

Wiadomości Krajowe (z dworu w Szafarni)

W tej rubryce młody „redaktor Pichon” opisywał w podniosłym, dyplomatycznym tonie codzienne wydarzenia z majątku Dziewanowskich: swoje recitale na fortepianie, wywrócenie dzieży z ciastem chlebowym przez kucharkę, a także perypetie zwierząt gospodarskich: „Krowa tak gwałtownie zachorowała, że aż się w ogrodzie pasie. Dnia 14 m.b. wypadł wyrok, ażeby pod karą śmierci żadne prosię nie ważyło się wchodzić do ogrodu”.

Wiadomości Zagraniczne (zza miedzy i z okolicy)

Wszystko, co działo się poza opłotkami Szafarni, trafiało do działu zagranicznego! Fryderyk donosił m.in.: „Dnia 25 m. i r. b. w Białkowie kot zadusił kurę, której nikt odżałować nie może” oraz opisywał sąsiada, który „chciał czytać Monitora”, więc wysłał służącego do księży karmelitów w Oborach po pismo periodyczne. Z kolei rok później (w liście z 1825 r.) z humorem relacjonował wyprawę na zamek w Golubiu, skąd przez lunetę wypatrzył po pruskiej stronie rzeki... „świnię zagraniczną”!

Adresaci: Justyna i Mikołaj Chopinowie w Warszawie ✓ „Wolno posłać. Cenzor L.D.” (Ludwika Dziewanowska)

Z Szafarni prosto na ulicę Mostową 14 w Toruniu!

Podczas drugich wakacji w Szafarni, w sierpniu 1825 roku, 15-letni Chopin przekroczył granicę zaboru pruskiego i przyjechał na kilkudniową wycieczkę do Torunia (odwiedził wówczas także pałac w pobliskim Turznie). W naszym mieście zatrzymał się w Pałacu Fengerów przy ul. Mostowej 14 — domu rodzinnym hrabiny Ludwiki Skarbkowej, matki jego ojca chrzestnego Fryderyka Skarbka.

Chłopiec zwiedził toruńskie fortyfikacje, gotyckie kościoły, Ratusz Staromiejski, Dom Kopernika oraz Krzywą Wieżę, ale w słynnym liście z Szafarni do Jana Matuszyńskiego przyznał szczerze: „(...) największą impresję, czyli alias wrażenie, pierniki na mnie uczyniły. (...) To wszystko jednak nie przechodzi pierników, oj, pierników, z których jeden posłałem do Warszawy!”.

♩ Część III: Nokturn • Zwiedzanie Ośrodka i Parku

Co zobaczysz w Ośrodku Chopinowskim w Szafarni? Dwór, muzeum i park

Zanim przekroczysz próg białego pałacyku, warto wyjaśnić ważną ciekawostkę historyczną: drewniany, modrzewiowy dwór Dziewanowskich, w którym w latach 1824–1825 mieszkał Chopin, stał nieco głębiej w parku i został rozebrany w 1910 roku (z tamtej epoki przetrwała skromna oficyna w północno-wschodniej części parku). Obecny, murowany klasycystyczno-eklektyczny pałacyk pochodzi z drugiej połowy XIX wieku.

Tradycja chopinowska odrodziła się tu 25 września 1949 roku (w setną rocznicę śmierci kompozytora), gdy z inicjatywy m.in. Andrzeja Szwalbego zorganizowano pierwszy koncert i otwarto Izbę Pamięci (przemianowaną w 1952 r. na Ośrodek Kultu F. Chopina), zajmującą początkowo dwie sale budynku dzielonego ze szkołą podstawową. Po groźnym pożarze ze stycznia 1979 roku i generalnym remoncie, w 1988 roku otwarto odnowioną placówkę, a w 2004 roku — po wyprowadzce szkoły — samorząd województwa kujawsko-pomorskiego przekazał cały pałacyk na potrzeby Ośrodka Chopinowskiego w Szafarni.

Ekspozycja pamiątek po Fryderyku Chopinie we wnętrzach Ośrodka Chopinowskiego w Szafarni
Fragment ekspozycji pamiątek po Fryderyku Chopinie w salach muzealnych Ośrodka Chopinowskiego w Szafarni (fot. własna)

Jak wygląda zwiedzanie wnętrz dworku i otaczającego go terenu krok po kroku?

Hol i Sala Koncertowa

1. Powitanie przez Chopina i fortepian Steinway & Sons

Tuż po wejściu do dworku z animowanego, multimedialnego portretu wita Cię sam młody Fryderyk Chopin, opowiadając o swoich wakacjach u Dziewanowskich. Dalej przechodzisz do serca pałacyku — eleganckiej Sali Koncertowej, w której honorowe miejsce zajmuje mistrzowski fortepian Steinway & Sons. W dni bez koncertów obejrzysz tu ciekawy film o szafarskich latach kompozytora.

Sala Muzealna i Biblioteka

2. Pamiątki, listy i „Kuryer Szafarski”

W salach ekspozycyjnych czekają stylizowane wnętrza z epoki: zobaczysz faksymilia oryginalnych numerów „Kuryera Szafarskiego”, pierwsze wydania nut, portrety kompozytora i kobiet jego życia, odlew dłoni Chopina, zabytkowe XIX-wieczne instrumenty oraz makietę dawnego modrzewiowego dworku Dziewanowskich.

3,6 ha zieleni • Wstęp wolny

3. Zabytkowy Park Krajobrazowy i Lipa Chopina

Prawdziwym skarbem Szafarni jest otaczający pałacyk XIX-wieczny park ze stawami. Rosną tu drzewa, które naprawdę pamiętają młodego Fryderyka! Aż 6 z nich to pomniki przyrody: rozłożysta „Lipa Chopina”, cztery potężne „Dęby Dziewanowskich” oraz zabytkowa grusza. Wśród alejek znajdziesz ukwiecony fortepian, plenerowe instrumenty oraz stempel pielgrzymkowy (przez Szafarnię do Torunia biegnie polski odcinek Szlaku św. Jakuba — Camino Polaco!).

Piwnice dworku • Smak z 1825 r.

4. Kawiarnia artystyczna i kawa żołędziowa

Po spacerze koniecznie zejdź do zabytkowych, ceglanych piwnic dworku, w których działa klimatyczna kawiarnia artystyczna (z wyjściem do ogrodu). Oprócz klasycznego espresso i domowych ciast spróbujesz tu słynnej kawy żołędziowej parzonej według XIX-wiecznej receptury — dokładnie takiej, jaką w 1825 roku pił tu młody Chopin!

🌳 Wskazówka od mieszkańca: Kiedy wybieramy się do Szafarni w pogodny weekend, zawsze łączymy ten wyjazd z wizytą na oddalonym o zaledwie 7 kilometrów Zamku Krzyżackim w Golubiu-Dobrzyniu (słynnej rezydencji królewny Anny Wazówny). Obie atrakcje dzieli niecałe 10 minut jazdy samochodem, co tworzy gotowy, idealny plan na jednodniową wycieczkę z Torunia!

♬ Część IV: Finale • Żywa Muzyka

Szafarnia dziś: Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny i „Wakacje z Chopinem”

Ośrodek Chopinowski w Szafarni to nie cichy skansen, w którym muzyki słucha się wyłącznie z nagrań. Przez cały rok działa tu jedna z najbardziej prestiżowych kameralnych scen muzycznych w naszym województwie, uzupełniająca ofertę instytucji kulturalnych w Toruniu:

𝄂 Coda • Informator Praktyczny

Jak zaplanować wizytę w Szafarni? Dojazd z Torunia, godziny otwarcia i bilety

Ośrodek Chopinowski w Szafarni

Adres: Szafarnia 1, 87-404 Radomin (ok. 48 km od Torunia, 7 km od Golubia-Dobrzynia). Bezpłatny parking przed wejściem do parku.
Godziny otwarcia:
• Wtorek–piątek: 8:00–16:00
• Sobota–niedziela: 12:00–16:00 (w lipcu i sierpniu w niedziele 10:00–16:00, w soboty koncertowe 14:00–19:00)
• Poniedziałek: nieczynne.
Wstęp do parku jest bezpłatny w godzinach pracy Ośrodka.
Oficjalna strona i kalendarz koncertów:
szafarnia.art.pl → | tel. +48 56 682 79 30

Najczęstsze pytania o Szafarnię i Ośrodek Chopinowski (FAQ)

Ile kilometrów dzieli Szafarnię od Torunia i jak tam dojechać?

Ośrodek Chopinowski w Szafarni (powiat golubsko-dobrzyński, gmina Radomin) leży około 48 kilometrów na północny wschód od centrum Torunia — zaledwie 7 km za Golubiem-Dobrzyniem. Dojazd samochodem z Torunia (przez Lubicz, Elgiszewo i Golub-Dobrzyń drogami DW 534 lub DW 569) zajmuje około 45–50 minut. Na wybrane koncerty Ośrodek uruchamia także specjalny autobus dla melomanów („Chopin Bus”) kursujący z Torunia i Golubia-Dobrzynia.

Kiedy i dlaczego Fryderyk Chopin przebywał w Szafarni?

Młody Fryderyk Chopin spędził w Szafarni dwa letnie sezony wakacyjne: w 1824 roku (jako 14-latek) oraz w 1825 roku (jako 15-latek). Przyjechał tu na zaproszenie Juliusza Dziewanowskiego oraz jego siostry Ludwiki — właścicieli majątku i rodziny jego szkolnego przyjaciela z Liceum Warszawskiego, Dominika („Domusia”) Dziewanowskiego. Obie rodziny łączyła wieloletnia przyjaźń, ponieważ ojciec kompozytora, Mikołaj Chopin, w młodości pracował u Dziewanowskich jako guwerner. Wiejski klimat Ziemi Dobrzyńskiej miał wzmocnić wątłe zdrowie nastoletniego Fryderyka.

Czy obecny pałacyk w Szafarni to ten sam dworek, w którym mieszkał Chopin?

Nie — modrzewiowy dwór rodziny Dziewanowskich, w którym w latach 1824–1825 mieszkał i grał Fryderyk Chopin, znajdował się nieco głębiej w parku i został rozebrany w 1910 roku (z czasów kompozytora zachowała się sąsiednia oficyna). Obecny, odrestaurowany pałacyk o cechach klasycystyczno-eklektycznych pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. Czasy młodego Chopina pamiętają natomiast wiekowe drzewa w 3,6-hektarowym parku krajobrazowym, w tym pomnikowa „Lipa Chopina”, cztery „Dęby Dziewanowskich” oraz zabytkowa grusza.

Czym był „Kuryer Szafarski” redagowany przez Chopina?

„Kuryer Szafarski” to rękopiśmienna, pełna błyskotliwego humoru gazetka wakacyjna, którą 14-letni Fryderyk Chopin pisał latem 1824 roku i wysyłał rodzicom do Warszawy zamiast tradycyjnych listów. Wzorując się na stołecznym „Kurierze Warszawskim”, dzielił wiadomości na „krajowe” (z dworu w Szafarni) i „zagraniczne” (z sąsiednich wsi), podpisując artykuły anagramem swojego nazwiska jako „JPan Pichon”. Każdy numer przed wysyłką zatwierdzała domowa „cenzorka” — panna Ludwika Dziewanowska.

W jakich godzinach otwarty jest Ośrodek Chopinowski i park w Szafarni?

Ośrodek Chopinowski w Szafarni jest otwarty dla zwiedzających od wtorku do piątku w godz. 8:00–16:00 oraz w soboty i niedziele w godz. 12:00–16:00 (w lipcu i sierpniu w niedziele od 10:00 do 16:00, a w soboty z koncertem w godz. 14:00–19:00). W poniedziałki instytucja jest nieczynna. Wstęp do zabytkowego parku ze stawem i ukwieconym fortepianem jest bezpłatny w godzinach pracy Ośrodka.

Czego można spróbować w kawiarni w Ośrodku Chopinowskim?

W działającej w zabytkowych piwnicach dworku kawiarni artystycznej można napić się m.in. tradycyjnej kawy żołędziowej (dokładnie takiej, jaką 15-letni Fryderyk pił w Szafarni w 1825 roku na zalecenie warszawskich lekarzy aż po siedem filiżanek dziennie!), a także klasycznego espresso, herbat ziołowych oraz domowych ciast podawanych w ogrodzie z widokiem na park.

Wróć do Torunia śladami Chopina

Po wizycie w Szafarni zobacz w Toruniu miejsca, które w 1825 roku zachwyciły 15-letniego Fryderyka Chopina: