Data ostatniej modyfikacji: 28.10.2026
Zanim Mikołaj Kopernik spisał swoje przełomowe obliczenia na Warmii, pierwsze 18 lat życia spędził w kupieckim, tętniącym życiem Toruniu. To właśnie tutaj - patrząc na statki wpływające do portu nad Wisłą, słuchając opowieści kupców i ucząc się pierwszych liter w cieniu gotyckiej katedry - ukształtowała się jego niezwykła ciekawość świata.
Wybierz interesujący Cię przystanek z poniższego paska lub przewijaj stronę - menu po prawej stronie podpowie Ci, na którym etapie opowieści aktualnie jesteś:
Narodziny w Toruniu: kim byli rodzice Mikołaja Kopernika i gdzie stał jego dom?
Mikołaj Kopernik przyszedł na świat w Toruniu 19 lutego 1473 roku. Z zachowanego XVI-wiecznego horoskopu astronoma znamy nawet dokładną godzinę jego narodzin (godz. 16:48 po południu)! Przyszły uczony urodził się w bardzo szanowanej i zamożnej rodzinie mieszczańskiej:
- Ojciec - Mikołaj Kopernik Starszy: Był hurtowym kupcem (handlował m.in. miedzią z Węgier oraz suknem), który przeniósł się na stałe do Torunia z Krakowa około 1458 roku. Szybko zdobył zaufanie mieszkańców i w 1465 roku został ławnikiem sądu staromiejskiego.
- Matka - Barbara z domu Watzenrode: Pochodziła z jednego z najbogatszych i najbardziej wpływowych rodów patrycjuszowskich w Toruniu, spokrewnionego z elitą Gdańska, Elbląga i Chełmna.
- Rodzeństwo: Nasz astronom był najmłodszym z czworga dzieci. Miał brata Andrzeja (z którym później wspólnie studiował w Krakowie i we Włoszech) oraz dwie siostry: Barbarę (która wstąpiła do klasztoru w pobliskim Chełmnie i została jego ksienią, czyli przełożoną) oraz Katarzynę (która wyszła za mąż za kupca Bartłomieja Gertnera).
Zagadka dwóch domów: Rynek Staromiejski 36 czy ul. Kopernika 17?
Spacerując po Starówce, poznasz jedną z najciekawszych zagadek naszego miasta. W 1473 roku - gdy
rodził się Mikołaj - jego rodzice byli właścicielami dwóch domów w Toruniu:
• Pierwszy to okazała, patrycjuszowska „kamienica Glazurowa” przy Rynku Staromiejskim 36 (w północnej pierzei
Rynku,
pomiędzy ul. Chełmińską a Szczytną - dziś w tym miejscu stoi gmach dawnego domu towarowego z
pamiątkową tablicą). Według ustaleń toruńskich historyków z UMK to właśnie tutaj mały Mikołaj
najprawdopodobniej przyszedł na świat i spędził pierwsze siedem lat dzieciństwa!
• Drugi dom to słynna gotycka kamienica przy dzisiejszej ul. Mikołaja Kopernika
17 (dawnej ul. św. Anny). Gdy w 1480 roku ojciec astronoma
sprzedał
posesję przy Rynku, rodzina przeniosła się właśnie na ulicę św. Anny, gdzie dziś działa
nowoczesne muzeum Dom Kopernika.
Chrzcielnica Kopernika w Katedrze św. Janów: dotknij autentyku z 1473 roku
Jeśli chcesz zobaczyć w Toruniu miejsce i przedmiot, które pamiętają pierwsze dni życia Mikołaja Kopernika, koniecznie skieruj kroki do potężnej gotyckiej świątyni blisko Wisły - Bazyliki Katedralnej św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty przy ul. Żeglarskiej. W średniowieczu była to główna fara (kościół parafialny) Starego Miasta Torunia.
W pierwszej od zachodu kaplicy w południowej nawie bocznej (tuż przy masywie wieży) znajduje się Kaplica Kopernika (dawniej pod wezwaniem św. Aniołów Stróżów). Zobaczysz w niej trzy bezcenne pamiątki:
- Oryginalna chrzcielnica z XIII wieku: To odlana z brązu gotycka czasza (ok. 1270 r.) z późnobarokową, rzeźbioną drewnianą pokrywą z XVIII wieku. Dokładnie przy tej chrzcielnicy w lutym 1473 roku rodzice trzymali do chrztu nowo narodzonego Mikołaja!
- Renesansowe epitafium z portretem (ok. 1580–1589 r.): Na ścianie nad chrzcielnicą wisi ufundowane przez toruńskiego lekarza i humanistę Melchiora Pirnesiusa epitafium z jednym z najstarszych wizerunków Kopernika, przedstawionego ze złożonymi do modlitwy dłońmi.
- Najstarsze popiersie Kopernika w Polsce (1766 r.): Tuż obok stoi marmurowe popiersie astronoma, ufundowane w 1766 roku przez księcia Józefa Aleksandra Jabłonowskiego i wykute przez krakowskiego rzeźbiarza Wojciecha Rojowskiego (w katedrze ustawione uroczyście w 1809 roku).
🔔 Wskazówka od mieszkańca: Będąc w Katedrze św. Janów, spójrz w górę w stronę potężnej wieży. W 1500 roku zawieszono na niej największy średniowieczny dzwon w Polsce - słynne „Tuba Dei” (Trąba Boża) o wadze ponad 7,2 tony. Gdy Kopernik odwiedzał rodzinny Toruń jako dorosły człowiek (np. w czerwcu 1504 roku podczas zjazdu z królem Aleksandrem Jagiellończykiem), słyszał dokładnie ten sam głęboki dźwięk dzwonu, którego możesz posłuchać dzisiaj podczas największych uroczystości!
Dom Kopernika i ulica Mikołaja Kopernika: gotycka podróż w czasie
Wystarczy wyjść z Katedry na jej północną stronę, aby od razu znaleźć się na jednej z najbardziej malowniczych uliczek całej Starówki - ulicy Mikołaja Kopernika. W średniowieczu składała się ona z dwóch osobnych ulic przedzielonych ul. Ducha Świętego: wschodni odcinek biegnący wzdłuż murów Katedry nazywano ulicą Szkolną lub Księżą (to tutaj, pod dzisiejszym numerem 4, działała szkoła parafialna, do której uczęszczał mały Mikołaj!), natomiast odcinek zachodni - prowadzący ku średniowiecznym murom obronnym i Krzywej Wieży - nosił nazwę ulicy św. Anny. Pod koniec XIX wieku oba fragmenty połączono pod imieniem wielkiego astronoma. Dziś ten brukowany trakt zachwyca odrestaurowanymi gotyckimi fasadami, kawiarniami i sklepami z toruńskimi piernikami.
Pod adresem ul. Kopernika 15/17 wznoszą się dwie połączone ze sobą, strzeliste kamienice z czerwonej cegły, w których działa interaktywne muzeum Dom Kopernika (oddział Muzeum Okręgowego w Toruniu). Co ciekawe, przez ponad sto lat sądzono, że do rodziny astronoma należała kamienica nr 15 - dopiero badania średniowiecznych ksiąg podatkowych prowadzone przez prof. Tomasza Jasińskiego udowodniły, że właściwym domem Koperników była sąsiednia kamienica pod numerem 17! Dziś zwiedzisz wnętrza obu połączonych budynków:
Gotyckie wnętrza kupieckiego domu
W muzeum zobaczysz, jak naprawdę mieszkała zamożna toruńska rodzina 550 lat temu! Przejdziesz przez wysoką sień ze sklepioną kuchnią, zobaczysz drewniany kantorek kupiecki ojca Mikołaja, dawne izby mieszkalne oraz wielką makietę XV-wiecznego Torunia ożywioną pokazem świetlnym.
Przeszklona podłoga, kino 4D i gotyckie poddasze
W podziemiach przejdziesz po przeszklonej podłodze zawieszonej nad reliktami najstarszych XIII-wiecznych domów i wejdziesz do sali kinowej 4D. Z kolei na najwyższej kondygnacji, pod oryginalną średniowieczną więźbą dachową, poznasz dawne przyrządy astronomiczne i tajniki rewolucji kopernikańskiej.
Szczegółowe informacje o godzinach otwarcia, cenach biletów i dniu z darmowym wstępem znajdziesz w naszym osobnym artykule: Dom Kopernika w Toruniu - zwiedzanie i cennik.
Droga pobierania nauki: jak chłopak z Torunia zdobył wykształcenie w Europie?
Mikołaj Kopernik nie był wyłącznie astronomem - w dzisiejszym rozumieniu byłby posiadaczem kilku dyplomów uniwersyteckich: matematykiem, prawnikiem, lekarzem, ekonomistą, kartografem i tłumaczem literatury! Kiedy w 1483 roku zmarł jego ojciec, opiekę nad 10-letnim Mikołajem i jego rodzeństwem przejął brat matki - wuj Łukasz Watzenrode (wykształcony w Krakowie, Kolonii i Bolonii duchowny, który w 1489 roku został biskupem warmińskim). To właśnie wuj zadbał o to, by zdolny siostrzeniec trafił do najlepszych szkół w Polsce i w słonecznej Italii.
Szlak edukacji Mikołaja Kopernika krok po kroku
Pierwsza szkoła przy Katedrze w Toruniu
W wieku około 7 lat Mikołaj rozpoczyna naukę w stojącej na bardzo wysokim poziomie szkole parafialnej przy kościele św. Janów w Toruniu (mieściła się tuż obok katedry, przy dawnej ul. Szkolnej - dziś ul. Kopernika 4). Tutaj uczy się biegłego czytania i pisania po łacinie (która była wówczas językiem całej europejskiej nauki), rachunków, retoryki, śpiewu oraz podstaw astronomii i geografii.
Studia astronomiczno-matematyczne w stolicy Polski
Jesienią 1491 roku 18-letni Mikołaj wraz z bratem Andrzejem rozpoczyna studia na Wydziale Sztuk Wyzwolonych Akademii Krakowskiej (dzisiejszego Uniwersytetu Jagiellońskiego), gdzie w księdze immatrykulacyjnej zostaje zapisany jako „Nicolaus Nicolai de Thuronia solvit totum” („Mikołaj, syn Mikołaja z Torunia - zapłacił całość czesnego”). Krakowska uczelnia słynęła wówczas w całej Europie z wybitnej szkoły astronomii i matematyki. To tu młody torunianin kupuje swoje pierwsze tablice astronomiczne i dostrzega sprzeczności w dawnych teoriach o budowie Wszechświata!
Studia prawnicze we Włoszech i przełomowa obserwacja
Z woli wuja Mikołaj rusza przez Alpy na najstarszy uniwersytet Europy w Bolonii, by studiować prawo kanoniczne i rzymskie (rozpoczyna tam również naukę języka greckiego). Po wykładach nie odrywa jednak wzroku od nieba: zostaje współpracownikiem słynnego włoskiego astronoma Domenico Marii Novary. 9 marca 1497 roku wspólnie obserwują w Bolonii zakrycie jasnej gwiazdy Aldebaran przez Księżyc - pomiar ten udowadnia Kopernikowi, że starożytny model Ptolemeusza błędnie określa odległość Księżyca od Ziemi.
Studia medyczne w Padwie i doktorat w Ferrarze
Po pobycie w Rzymie w Roku Jubileuszowym 1500 (gdzie odbywa praktykę prawniczą przy Kurii Rzymskiej i obserwuje zaćmienie Księżyca) oraz krótkiej wizycie na Warmii, Kopernik rozpoczyna w Padwie dwuletnie studia medyczne i pogłębia znajomość greki. Zdobyta tam wiedza pozwoli mu później przez dziesięciolecia skutecznie leczyć na Warmii! Zwieńczeniem 12 lat studiów jest 31 maja 1503 roku - tego dnia na uniwersytecie w Ferrarze (wybranym ze względu na niższe niż w Bolonii opłaty egzaminacyjne) Mikołaj Kopernik uzyskuje tytuł doktora prawa kanonicznego i wraca do kraju.
Dzieło życia w prostych słowach: jak Kopernik „wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię”?
Po powrocie z Włoch Kopernik zamieszkał na Warmii (w Lidzbarku Warmińskim, Olsztynie i Fromborku), gdzie jako kanonik kapituły warmińskiej zarządzał majątkami, leczył chorych, pisał traktaty o reformie pieniądza (sformułował prawo ekonomiczne mówiące, że „gorszy pieniądz wypiera z obiegu pieniądz lepszy”!), a na przełomie 1520 i 1521 roku skutecznie dowodził obroną zamku w Olsztynie przed wojskami krzyżackimi. Przez cały ten czas nocami prowadził własnoręczne obserwacje nieba.
Na czym polegała rewolucja, którą opisał w swoim sześcioksięgowym dziele „De revolutionibus orbium coelestium” („O obrotach sfer niebieskich”), wydrukowanym dzięki zabiegom jego młodego ucznia Joachima Retyka w Norymberdze w 1543 roku - tuż przed śmiercią astronoma (24 maja 1543 r.)?
- Jak myślano przed Kopernikiem (geocentryzm): Przez blisko 1500 lat ludzie byli przekonani, że Ziemia jest nieruchomym centrum Wszechświata, a Słońce, Księżyc i wszystkie planety krążą wokół nas.
- Co udowodnił Kopernik (heliocentryzm): Toruński uczony wykazał za pomocą geometrii i matematyki, że Ziemia nie jest nieruchomym środkiem świata, lecz jedną z planet, która wykonuje potrójny ruch: raz na dobę obraca się wokół własnej osi (dlatego mamy dzień i noc), a raz w roku obiega Słońce, które znajduje się w centrum układu!
- Dlaczego to zmieniło świat? Odkrycie Kopernika zapoczątkowało nowożytną rewolucję naukową - otworzyło drogę dla Galileusza, Jana Keplera i Izaaka Newtona, a w konsekwencji do współczesnych badań kosmosu. Jeśli chcesz zobaczyć na żywo pod kopułą, jak działa Układ Słoneczny, koniecznie odwiedź toruńskie Planetarium im. Władysława Dziewulskiego przy ul. Franciszkańskiej!
Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu: dlaczego mówimy na niego „Kopiec”?
Gdy torunianin mówi: „Spotkajmy się o piątej pod Kopcem”, każdy w mieście wie, że chodzi o pomnik Mikołaja Kopernika stojący w południowo-wschodnim narożniku Rynku Staromiejskiego, tuż obok wieży Ratusza.
Pierwszą inicjatywę wzniesienia pomnika astronoma w jego rodzinnym mieście podjął już w 1809 roku Stanisław Staszic (wmurowano wówczas nawet kamień węgielny), jednak po powrocie Torunia pod panowanie pruskie zbiórka funduszy trwała ponad cztery dekady. Ostatecznie monument według projektu berlińskiego rzeźbiarza Friedricha Tiecka odsłonięto uroczyście 25 października 1853 roku. Na co warto zwrócić uwagę, stojąc przed pomnikiem na szlaku toruńskich rzeźb?
- Astrolabium i palec wskazujący niebo: W lewej dłoni odlany z brązu, 2,6-metrowy Kopernik trzyma astrolabium sferyczne (dawny przyrząd astronomiczny), a palcem prawej ręki wskazuje w górę, ku gwiazdom.
- Słynny łaciński napis na cokole: Złote litery na granitowym postumencie głoszą: „Nicolaus Copernicus Thorunensis. Terrae motor, Solis Caelique stator”, co po polsku oznacza: „Mikołaj Kopernik Torunianin. Ruszył Ziemię, zatrzymał Słońce i Niebo”.
- Drugi pomnik - „Helios” na Placu Rapackiego: Spacerując z zachodniej części Starówki w stronę Bydgoskiego Przedmieścia, przy al. św. Jana Pawła II zobaczysz nowoczesną rzeźbę przestrzenną „Helios” autorstwa Józefa Kopczyńskiego, odsłoniętą w 1973 roku z okazji 500. rocznicy urodzin astronoma.
Fontanna Cosmopolis: spacer po rysunku z rękopisu Kopernika
Zaledwie kilkadziesiąt kroków na północ od rzeźby „Helios” - u zbiegu Fosy Staromiejskiej i al. św. Jana Pawła II, na Skwerze im. Lucjana Broniewicza (wieloletniego dyrektora toruńskiego Planetarium) - znajduje się jedno z najbardziej niezwykłych upamiętnień astronoma w Polsce: otwarta w 2008 roku Fontanna Cosmopolis, zaprojektowana przez artystę Zbigniewa Mikielewicza.
Kiedy spojrzysz na nią z góry lub wejdziesz na jej kamienną płytę, odkryjesz, że nie jest to zwykła fontanna miejska, lecz wykuty w czarnym i czerwonym granicie wierny rysunek układu heliocentrycznego prosto z karty dzieła „O obrotach sfer niebieskich” Mikołaja Kopernika! Na koncentrycznych kręgach odtworzono oryginalne łacińskie podpisy z rękopisu astronoma, oznaczające orbity planet (od Merkurego, Wenus i Ziemi z Księżycem po Marsa, Jowisza i Saturna) oraz sferę gwiazd stałych.
⛲ Jak działa „wodny Układ Słoneczny”? W granitowej płycie ukryto aż 113 dysz wodnych. Centralna dysza w samym środku okręgu symbolizuje Słońce (Sol), wyrzucając słup wody na wysokość do 5 metrów, a pozostałe 112 dysz rozmieszczono wzdłuż pierścieni planetarnych. W upalne dni to ulubione miejsce zabawy najmłodszych, natomiast w letnie wieczory (od maja do października) odbywają się tu barwne pokazy światło-woda-dźwięk do monumentalnego utworu „Cosmopolis”, skomponowanego specjalnie dla Torunia przez Krzesimira Dębskiego i nagranego z udziałem Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej!
Obrazy i portrety: jak naprawdę wyglądał Mikołaj Kopernik?
Każdy z nas doskonale kojarzy twarz Mikołaja Kopernika: pociągłe rysy, przenikliwe ciemne oczy i gęste, półdługie włosy. Mało kto wie jednak, że najcenniejsze renesansowe wizerunki astronoma są przechowywane właśnie w Toruniu! Gdzie zobaczysz je na żywo?
1. Słynny „Portret Toruński” (Gimnazjalny)
W Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego (Muzeum Okręgowe w Toruniu) zobaczysz na żywo bezcenny oryginał namalowany na drewnie dębowym około 1580–1585 roku dla założonego w 1568 roku toruńskiego Gimnazjum Akademickiego. Badacze uważają, że powstał on w oparciu o zaginiony autoportret samego Kopernika! To właśnie z tego toruńskiego obrazu późniejsi artyści - w tym Jan Matejko - czerpali wzór rysów twarzy astronoma.
2. Portret w epitafium Kopernika
Drugi autentyczny XVI-wieczny obraz wisi w Katedrze św. Janów, tuż nad chrzcielnicą astronoma. Przedstawia Mikołaja Kopernika jako pobożnego uczonego i lekarza ze złożonymi rękami. Ufundował go toruński doktor medycyny Melchior Pirnesius (zm. 1589), upamiętniając Kopernika zarówno jako genialnego astronoma, jak i wybitnego medyka.
Uniwersytet Mikołaja Kopernika (UMK) i Obserwatorium w Piwnicach: żywe dziedzictwo
Najwspanialszym, żywym pomnikiem astronoma w naszym mieście jest założony w 1945 roku Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (UMK), który swoje coroczne Święto Uczelni obchodzi właśnie 19 lutego - w dzień urodzin patrona! Uniwersytet powstał tuż po II wojnie światowej, tworzony w ogromnej mierze przez profesorów przybyłych z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (w tym twórców toruńskiej astronomii: prof. Władysława Dziewulskiego i prof. Wilhelminę Iwanowską). Dziś UMK to jedna z najważniejszych polskich uczelni badawczych.
- Zabytkowy kampus UMK na Bielanach i mozaika Stefana Knappa (ul. Gagarina): Wzniesione w latach 1967–1973 (na wielkie obchody 500-lecia urodzin Kopernika!) miasteczko akademickie według projektu Ryszarda Karłowicza to perła polskiego modernizmu wpisana do rejestru zabytków. Koniecznie zwróć uwagę na frontową ścianę Auli UMK - zdobi ją monumentalna, barwna mozaika ceramiczna autorstwa Stefana Knappa z motywami astronomicznymi!
- Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach pod Toruniem: Zaledwie 13 kilometrów na północ od centrum Torunia (we wsi Piwnice) w zabytkowym parku działa słynny ośrodek astronomiczny UMK, z którego wywodzi się m.in. prof. Aleksander Wolszczan - odkrywca pierwszych planet poza Układem Słonecznym! Króluje tu gigantyczny, 32-metrowy radioteleskop im. Mikołaja Kopernika oraz największy w Polsce teleskop optyczny o średnicy lustra 90 cm. Obserwatorium można zwiedzać z przewodnikiem po wcześniejszej rezerwacji.
Jak ułożyć 2-godzinny spacer śladami Kopernika po Starówce?
Wszystkie główne miejsca związane z Kopernikiem w centrum Torunia leżą w odległości kilku minut marszu! Zacznij pod Pomnikiem Kopernika na Rynku Staromiejskim, spójrz na północną pierzeję pod numer Rynek Staromiejski 36, wejdź do Ratusza Staromiejskiego (zobacz Portret Toruński), przespaceruj się do Katedry św. Janów (zobacz chrzcielnicę i epitafium), następnie przejdź całą ulicą Kopernika do muzeum Dom Kopernika (nr 15/17), a na finał wybierz się na seans pod kopułą Planetarium przy ul. Franciszkańskiej!
Najczęstsze pytania o Mikołaja Kopernika w Toruniu (FAQ)
Kiedy i gdzie dokładnie urodził się Mikołaj Kopernik?
Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu jako czwarte, najmłodsze dziecko kupca Mikołaja Kopernika Starszego oraz Barbary z domu Watzenrode. W chwili jego narodzin rodzice posiadali w Toruniu dwie kamienice: reprezentacyjną kamienicę przy Rynku Staromiejskim 36 (w północnej pierzei Rynku, między ul. Chełmińską a Szczytną), w której według najnowszych badań historyków chłopiec najprawdopodobniej przyszedł na świat i mieszkał do 1480 roku, oraz gotycki dom przy dzisiejszej ul. Mikołaja Kopernika 17 (dawnej ul. św. Anny), w którym dziś działa muzeum Dom Kopernika.
Gdzie w Toruniu został ochrzczony Mikołaj Kopernik?
Przyszły astronom został ochrzczony w kościele parafialnym Starego Miasta - dzisiejszej Bazylice Katedralnej św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty przy ul. Żeglarskiej. W Kaplicy Kopernika (w południowej nawie bocznej przy wieży) do dziś stoi oryginalna, XIII-wieczna brązowa chrzcielnica, przy której w 1473 roku ochrzczono małego Mikołaja.
Gdzie uczył się i studiował Mikołaj Kopernik?
Swoją edukację rozpoczął około 1480 roku w szkole parafialnej przy kościele św. Janów w Toruniu. W latach 1491–1495 studiował sztuki wyzwolone (w tym astronomię i matematykę) na Akademii Krakowskiej. Następnie wyjechał do Włoch: od 1496 roku studiował prawo w Bolonii (w 1500 r. odbył praktykę prawniczą w Rzymie), w latach 1501–1503 studiował medycynę i grekę w Padwie, a 31 maja 1503 roku uzyskał tytuł doktora prawa kanonicznego na uniwersytecie w Ferrarze.
Na czym polegało odkrycie Kopernika w dziele „O obrotach sfer niebieskich”?
Przed Kopernikiem przez kilkanaście stuleci powszechnie wierzono, że Ziemia stoi nieruchomo w samym środku Wszechświata, a Słońce i gwiazdy krążą wokół niej. W swoim dziele „De revolutionibus orbium coelestium” (wydrukowanym w Norymberdze w 1543 roku) Kopernik wykazał za pomocą obliczeń matematycznych i wieloletnich obserwacji nieba, że to Ziemia - wraz z innymi planetami - krąży wokół Słońca (teoria heliocentryczna) i obraca się wokół własnej osi.
Gdzie w Toruniu można zobaczyć najsłynniejsze obrazy z Mikołajem Kopernikiem?
Najcenniejszy, oryginalny XVI-wieczny „Portret Toruński Mikołaja Kopernika” (namalowany na drewnie dębowym dla dawnego Gimnazjum Akademickiego) zobaczysz na wystawie w Ratuszu Staromiejskim. Drugi niezwykle cenny obraz z epoki - renesansowy portret epitafijny ufundowany przed 1589 rokiem przez dr. Melchiora Pirnesiusa - wisi nad chrzcielnicą w Katedrze św. Janów.
Co oznacza napis na pomniku Mikołaja Kopernika na Rynku Staromiejskim?
Na cokole odsłoniętego w 1853 roku pomnika widnieje złoty łaciński napis: „Nicolaus Copernicus Thorunensis. Terrae motor, Solis Caelique stator”, co w tłumaczeniu na język polski oznacza: „Mikołaj Kopernik Torunianin. Ruszył Ziemię, zatrzymał Słońce i Niebo”.